" တုိင္းရင္းသားအခ်င္းခ်င္းညီၫြတ္ေရး၊ တုိင္းသူျပည္သား လူထုညီၫြတ္ေရး၊ အဲဒီညီၫြတ္ေရး ႏွစ္ခုမရွိသမွ် ကာလပတ္လုံး ဘယ္အစုိးရတက္တက္၊ ဘယ္အစုိးရကလုပ္လုပ္ ဟုိလူ႔မ်က္ႏွာခ်ဳိေသြးရ၊ ဒီလူ႔မ်က္ႏွာခ်ဳိေသြးရနဲ႔ ဖာသယ္လုိ ႏုိင္ငံမ်ဳိးျဖစ္ေနမွာပဲဆုိတာ က်ဳပ္ေျပာခ်င္တယ္ "

Sunday, September 20

 INDONESIA
Aid dispatched after hunger-related deaths in Papua
JAKARTA, 18 September 2009 (IRIN) - The Indonesian government said it will send a team to a poor district in eastern Papua Province after a rights group reported deaths from hunger and associated diseases there. Swadiatma, an adviser to the Coordinating Ministry for People's Welfare, said the team of officials would be dispatched this week to the isolated district of Yahukimo in Papua to investigate reports of the deaths, and assess the long-term needs of the population.

“Our team will see for ourselves the situation on the ground, so we can take measures to achieve sustainable food security,” Swadiatma, who goes by one name, told IRIN. He said Minister Aburizal Bakrie had asked the provincial government to deliver food supplies such as rice, noodles and sugar to the affected areas. “Transporting them is not an easy task, given the rugged terrain, and they have to use a helicopter or a small plane,” he added.

Yahukimo District chief Ones Pahabol said food shortages had hit 25 areas in the district, and that 80 percent of Yahukimo's population lived in remote highland areas, and their staple food was sweet potato. Yomes Bomse, chairman of the People's Health Council, a community-based body in Yahukimo, set up by the Health Ministry, said 49 people had died in the past three months. “So far those affected have yet to receive adequate health care,” he said.

The Hong Kong-based Asian Human Rights Commission (AHRC) NGO on 16 September said it had received information from local NGOs and civil society groups that 113 villagers had died in Yahukimo since January due to hunger and associated diseases after crop failures.

Harvest failure

“The harvest failure this year caused by climate change resulted in deaths,” the AHRC said in a statement. “Yahukimo is remote and isolated. Daily food sources come from home grown produce such as sweet potato or potato. If villagers fail to harvest enough produce to support their families, they immediately face starvation,” it said. The AHRC also accused the Indonesian government of neglect and said the lack of roads or public infrastructure aggravated food insecurity.

The recent food shortage is not the first to hit Yahukimo. In 2005, local media reported that 55 people died of starvation due to harvest failure, prompting the central government to send officials to the region. Twelve food storage facilities were built in the district in 2006 to help those who had suffered from crop failure, but AHRC said this was ineffective, because the warehouses were not suitable for storing sweet potatoes.

Swadiatma denied that the storage facilities had failed to help villagers, saying that food shortages this time had hit areas where such facilities had not been built.

atp/ey/cb/bp

Friday, August 28

CNN YAWD SERK SHAN STATE

Monday, August 10

စိမ္းလဲ့ကန္သာ လူသတ္မႈ ဆက္မလိုက္ရန္ နအဖ ေခါင္းေဆာင္မ်ားက ညႊန္ၾကားထား

မိုးမခအေထာက္ေတာ္၊ ရန္ကုန္ ၾသဂုတ္ ၂၊ ၂၀၀၉
ၾကိဳင္ၾကိဳင္တို ့မ်ားရက္စက္လိုက္တာ

ၿပီးခဲ့သည့္ ႏွစ္၂၀၀၈ ေဖေဖၚ၀ါရီလက မိသားစုလိုက္ အသတ္ခံခဲ့ရသည့္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕စိမ္းလဲ့ကန္သာလမ္း လူသတ္မႈႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ထပ္မံစံုစမ္းေဖၚထုတ္ျခင္း မျပဳရန္ နအဖ စစ္ေခါင္းေဆာင္ပုိင္းမွ ၫႊန္ၾကားထားေၾကာင္း ထိုအမႈႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး စံုုစမ္းေဖၚထုတ္ရာတြင္ ပါ၀င္ခဲ့သည့္ အမည္မေဖၚလိုသူ ရဲအရာရွိတဦးက ေျပာဆိုသည္။
 

အဆိုပါ ရဲအရာရွိက ေျပာဆိုရာတြင္ “ျဖစ္ခါစက ဒီအမႈက ရန္ကုန္ၿမိဳ႕က လူခ်မ္းသာ အလႊာကို ေတာ္ေတာ္ တုန္လႈပ္သြားခဲ့တယ္။ ႏိုင္ငံေတာ္ဧည့္ေဂဟာနဲ႔ ကပ္ေနလ်က္နဲ႔ ဘာေၾကာင့္ ေသနတ္သံမၾကားသလဲ ဆိုၿပီး အဲဒီအနားက လံုၿခံဳေရးေတြလည္း အစစ္ခံရ၊ ေနာက္ ရဲခ်ဳပ္ကိုတိုင္ ဆင္းလာၿပီး အခင္းျဖစ္တဲ့အိမ္မွာ ေသနတ္ေတာင္ စမ္းပစ္ႀကည့္ၿပီး ျပင္ပက အသံၾကားမၾကား စစ္ေဆးခဲ့ေသးတယ္။ သံုးထားတဲ့ က်ည္ဆံအေပၚ မူတည္ၿပီး အဲဒီေသနတ္အမ်ိဳးအစား ကိုင္ေဆာင္တဲ့သူ ေတြအားလံုး ေခၚေမးတာေတြ လုပ္ခဲ့တယ္၊ ဒါေပမယ့္ တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ အမႈရုပ္လံုးေပၚလာခ်ိန္မွာ အထက္က အမိန္႔နဲ႔ အမႈကို ဆက္မလုိက္ေတာ့ဖို႔ ၫႊန္ၾကားလာတယ္၊ ဘာေၾကာင့္လဲ ဆိုတာမသိေပမယ့္ သဲလြန္စေတြက နအဖ ေခါင္းေဆာင္ပိုင္းကို ၫႊန္ျပေန တာေၾကာင့္လို႔ အားလံုး နားလည္လိုက္ၾကတယ္”
ဟုဆိုသည္။

ယမန္နွစ္ဆန္းက ျဖစ္ပ်က္ခဲ့သည့္ စိမ္းလဲ့ကန္သာလမ္း လူသတ္မႈတြင္ ေတာင္ပိုင္ေစာ္ဘြား၏ သားျဖစ္သူ ဦးခ်ာလီ၊ ဇနီးျဖစ္သူ ေဒၚစန္းစန္းျမႏွင့္ သမီးႏွစ္ေယာက္၊ အိမ္ေဖၚတေယာက္ စုစုေပါင္း ၅ေယာက္ရက္စက္စြာ အသတ္ခံခဲ့ရၿပီး ေနအိမ္မွ မီးခံေသတၱာ ၁၀လံုးအနက္ ၇လံုးမွ ရတနာႏွင့္ ေဒၚလာေငြမ်ား ယူေဆာင္သြားခဲ့ၿပီး သားမက္ျဖစ္သူ ဦးသုေဇာ္မွာ ၃လခန္႔ေခၚယူ စစ္ေဆးျခင္းခံခဲ့ရသည္။ ေဒၚစန္းစန္းျမမွာ ဖဆပလခတ္က မိုးကုတ္သူေဌး ဦးျမေမာင္၏ သမီးျဖစ္ၿပီး ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၏ အခ်မ္းသာဆံုး စာရင္း၀င္ မိသားစု တစုျဖစ္သည္။

နအဖ စစ္ေခါင္းေဆာင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး သန္းေရႊ၏ သမီးျဖစ္သူ မဂၤလာေဆာင္တြင္ ၀တ္ဆင္ထားသည့္ လက္၀တ္ရတနာစိန္ထည္မ်ားမွာ အသတ္ခံရသူ ေဒၚစန္းစန္းျမတို႔၏ ပစၥည္းျဖစ္ၿပီး ဦးခ်ာလီေဒၚစန္းစန္းျမတို႔က နအဖ ေခါင္းေဆာင္ သားသမီးမ်ားကို လက္၀တ္ရတနာမ်ား ငွားရမ္းေပးထားခဲ့သည္ဆိုသည္ သတင္းမ်ားလည္း ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရွိ လူကံုထံ အသိုင္းအ၀ိုင္းတြင္ ထြက္ေပၚေနခဲ့ၿပီး ထိုဆက္ဆံေရးေၾကာင့္ ရက္စက္စြာ အသတ္ခံရျခင္း ျဖစ္သည္ဟု ယံုၾကည္လ်က္ရွိၾကသည္။

ရင္းခ်ာသည့္ ေဆြမ်ိဳးသားခ်င္းမက်န္ရွိပဲ သားမက္ျဖစ္သူ တဦးသာ က်န္ရွိခဲ့ကာ ေနအိမ္မွ က်န္ရစ္ခဲ့သည့္ တန္ဘိုးမနည္း လွသည့္ ရတနာမ်ားႏွင့္ ေငြမ်ားကို ရဲဘက္မွ သိမ္းဆည္းသြားခဲ့သည္ဟုလည္း သိရွိရသည္။ က်ိက်ိတက္ ခ်မ္းသာသည့္ မိသားစုမွာ ေသဆံုးၿပီးေနာက္ အေလာင္းျပင္ရန္ အ၀တ္အစားကို သူတို႔ပိုင္ဆိုင္သည့္ အိမ္မွ ယူခြင့္မရွိပဲ ေဆြမ်ိဳးသားခ်င္းေတြက ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေစ်းမွ ခပ္ေပါေပါ အ၀တ္အစားကို ၀ယ္ယူၿပီး ဆင္ေပးခဲ့ရသည္ဟုလည္း အသုဘတြင္ သတင္းသြားယူခဲ့သည့္ သတင္းေထာက္တဦးကေျပာ ဆိုသည္။


ထိုအမႈႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ျပည္တြင္း ထုတ္ေ၀သည့္ သတင္းဂ်ာနယ္မ်ားတြင္ ျဖစ္ပြားၿပီးခါစတြင္ အနည္းငယ္ ေဖၚျပခဲ့ၾကေသာ္လည္း ေနာက္ပိုင္း ဆက္လက္ေရးသားျခင္း မျပဳရန္ စာေပစိစစ္ေရးက ပိတ္ပင္ခဲ့သည္။ ထိုေနာက္ ၃ လခန္႔အၾကာတြင္ ျပဳလုပ္သည့္ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲ တခုတြင္ ရဲခ်ဳပ္ျဖစ္သူ ဗိုလ္မွဴးခ်ဳပ္ခင္ရီက ထိုအမႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေမးျမန္းခ်က္ကို ေျဖၾကားရာတြင္ “ကၽြန္ေတာ္တို႔ ခန္႔မွန္းထားတာေတြရွိပါတယ္။ နီးစပ္ေနပါၿပီ” ဟုေျပာဆိုခဲ့ေသာ္လည္း ထိုေနာက္မည္သည့္ ထုတ္ျပန္ေၾကျငာခ်က္မွ ျပဳလုပ္သည္ကို မေတြ႕ရွိရေတာ့ေပ။ ၂လ ၃လၾကာၿပီး အခ်ိန္ထိ ခန္႔မွန္းထားတာေတြ ရွိပါတယ္ဟု ဆိုျခင္းသည္ စာဖတ္သူမ်ား ကိုရယ္စရာ ျဖစ္ေစခဲ့သည္။

Saturday, August 1

ဖီလစ္ပိုင္ျပည္သူျပည္သား မ်ားႏွင့္အတူ အာဏာရွင္စံနစ္ ခ်ဳပ္ၿငိမ္း ၿပီး ဒီမိုကေရစီစံနစ္ ရေအာာင္ ဦးေဆာင္ ခဲ့သူ အာဇာနည္တဦး ကြယ္လြန္သြား ပါေၾကာင္း

CORAZON AQUINO DEIS 
Philippines lost a National Treasure
 
MANILA (Reuters) - 

Corazon Aquino of the Philippines, whose conquest of one of the 20th century's most corrupt dictators made her a global icon of democracy, died on Saturday after a 16-month battle against colon cancer. She was 76.

Her family announced she died in the early hours of Saturday at the hospital where she had been admitted over one month ago. A private mass was held in her room shortly before her death, and all five children were at her bedside when the end came.

"Our mother peacefully passed away at 3:18 a.m. (1918 GMT Friday) of cardio-respiratory arrest," her son, Senator Benigno Aquino Jr., told reporters.

Born on January 25, 1933 into one of the country's richest families, the Cojuangcos, Aquino grew up in a world of wealth and politics, being the daughter of a three-time congressman. She married Benigno, one of the country's most promising politicians, and they had four daughters and a son before he was thrown into prison by Marcos and then forced into exile.

Aquino seemed frail in later years, but was still game for a fight when she thought it necessary. She brought half a million people onto the street in the 1990s when her successor Ramos flirted with the idea of trying to extend his term in office. 

She was involved in protests that brought an end to the presidency of Joseph Estrada in 2001, and has supported the campaign to remove current President Gloria Macapagal Arroyo after her one-time ally was accused of corruption and election fraud.

Arroyo, who is in the United States on a visit, announced a 10-day period of national mourning and said in a message: "Today the Philippines lost a national treasure. She helped lead our nation to a brighter day."

U.S. Secretary of State Hillary Clinton said: "Like millions of people worldwide, Bill (former U.S. President Bill Clinton) and I were inspired by her quiet strength and her unshakable commitment to justice and freedom. We join the American and Filipino people in honoring her life and memory."

Her arch-foe Imelda Marcos, who returned to the Philippines after her husband died in exile, said: "Now that Cory is with the Lord, let us all unite and pray for the Filipino people."

(Writing by Raju Gopalakrishnan; Editing by Dean Yates)

႐ုိက္တာသတင္း႒ာနမွ သတင္း အား ကူးယူေဖၚျပပါသည္။

Friday, July 31

JUDGMENT DAY


နအဖ ၏ နိဂုံး

ယေန႔ သည္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အေပၚ တဘက္သတ္ မတရား စဲြဆိုထားေသာ ကမာၻေက်ာ္ အမႈႀကီးအား၊ စီရင္ခ်က္ ခ်မွတ္ မည့္ေန႔ ျဖစ္ပါသည္။ ေဒၚစုသည္ အျပစ္ မရွိေၾကာင္း ကို ကိုယ္တိုင္ လည္း ျပတ္သားစြာ ေျပာထားၿပီး၊ ဥပေဒ ေၾကာင္း အရလည္း အျပစ္ မရွိေၾကာင္း မွာ အထင္အရွား ျဖစ္သည္။ ထို႔အျပင္ ပညာဉာဏ္ ႀကီးမား ေသာ ေဒၚစု သည္ နအဖ ၏ လူမဆန္စြာျဖင့္ သူမအား ဥပေဒ မဲ့ အဆိုးဆုံး ျပစ္ဒဏ္ ခ်မွတ္ မည္ကိုၾကိဳတင္ သိထားၿပီျဖစ္၍ အသင့္ျပင္ထားၿပီးျဖစ္သည္။

ထို အမႈသည္ အံ့ဖြယ္ေကာင္း ေလာက္ေအာင္ မွားယြင္းေန ၿပီး အေျခအျမစ္ မရွိ သည္ကို နအဖထိပ္ပိုင္း ေခါင္းေဆာင္းႀကီးမ်ား မွလဲြ၍ တကမာၻလုံး သိၿပီးျဖစ္ပါသည္။ သူတပါး ပိုင္နက္ထဲ က်ဴးေက်ာ္ ဝင္ေရာက္ တဲ့ သူခိုး အား မဖမ္း ပဲ၊ အိမ္ရွင္ ကို ဖမ္းသည့္ ဥပေဒ သည္ ေက်ာက္ေခတ္ ၌ ပင္ မရွိခဲ့ပါေျခ။ သို႔ေသာ္ နအဖ သည္ အမွား ကို အမွန္ျပင္ ျဖစ္ေအာင္ ျပင္လိုေသာ လူမ်ား မဟုတ္၍၊ ဤအမႈအား တဘက္သတ္ စီရင္ခ်က္ ကို ဇြတ္ ခ်မည္ မွာ ေျမႀကီးလက္ခတ္ မလဲြပါ။

သို႔ေသာ္ နအဖ တို႔ ေမ့ေလ်ာ့ေနေသာ အခ်က္ႏွစ္ခု ရွိပါသည္၊ ၎မွာ ထိုသို႔ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႈးႀကီး တဦးတည္း ဦးေဏွာက္ မဲ့မႈေၾကာင့္ နအဖႀကီး စတင္ၿပိဳကဲြရန္ အစၿပိဳး ဖန္တီးေပးလိုက္ျခင္း ျဖစ္ေတာ့သည္။ နအဖ အတြင္း ကိုယ္၌ မွာပင္ ျခစားၿပီး  ၿပိဳလဲ လုနီးပါး ျဖစ္ေနရာမွ အခုလို အဆုံးသတ္ အၿပီးအပိုင္ ၿပိဳလဲ ေအာင္လိုက္ျခင္းေပတည္း။ ေနာက္ တခ်က္မွာ ေဒၚစု သည္ ျမန္မာျပည္သူျပည္သား အားကုိယ္စားျပဳၿပီး၊ ျမန္မာျပည္သူျပည္သား မ်ား မွာလည္း ေဒၚစု ႏွင့္ တသားတည္း ျဖစ္ေနျခင္း ပင္တည္း။

ထို႕ေၾကာင့္ ယေန႕ မွ စ၍ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႈးႀကီး ႏွင့္ တကြေသာ အလိုေတာ္ ရွိေပါင္းတို႔၊ သင့္တို့ ၏ ထာဝရခ်ဳပ္ၿငိမ္းမႈအတြက္ အဆိုးဆုံး ကို အဆင္သင့္ ျပင္ထား ၾကပါေလာ့။ သင္တို႔ ကို အဆုံးအျဖတ္ ေပးမည့္ JUDGMENT  DAY သည္ မၾကာမည္ သင္တို႔ထံ ေရာက္လာ ေတာ့မည္။ 
ကံရာဇာႀကီး

Tuesday, July 28

NAGALAND အပိုင္း [၁]

ပထဝီအေနအထား
နာဂျပည္နယ္ သည္ အိႏၵိယႏူိင္ငံ ၏ အေရွ႕ေျမာက္အဖ်ား တြင္တည္ရွိေသာ ေတာင္ေပၚေဒသျပည္နယ္တခု ျဖစ္ၿပီး၊ အေရွ႕ဖက္တြင္ ျမန္မာႏူိင္ငံ၊ အေနာက္ဖက္ တြင္ အာသံျပည္နယ္၊ ေတာင္ဖက္တြင္ မဏိိပူရ္ ျပည္နယ္၊ ႏွင့္ ေျမာက္ဖက္ တြင္ အာ႐ုံခ်ာပရာေဒ့ရွ္ ျပည္နယ္ တို႔ျဖင့္ နယ္နမိတ္ ျခင္းဆက္စပ္ လွ်က္ရွိသည္။ နာဂျပည္နယ္ ၏ ၿမိဳေတာ္ မွာ "ကိုဟီမ [Kohima]" ျဖစ္ၿပီး၊ အႀကီးဆုံးၿမိဳ႕ မွာ ဒိမၼပူရ္ [Dimapur] ျဖစ္သည္။ အက်ယ္အဝန္း အားျဖင့္ အစုစုေပါင္း စတုရန္းမိုင္ ၆,၄၀၁ မိုင္ [ ၁၆,၅၇၉ စတုရန္း ကီလိုမီတာ ] ရွိၿပီး၊ လူဦးေရ ႏွစ္သန္းနီးပါး မွ် သာရွိ၍ အိႏိၵယျပည္ ၏ အငယ္ဆုံး ျပည္နယ္ တခုလည္း ျဖစ္သည္။ COORDINATES   25° 24′ 0″ N, 94° 4′ 48″ E

နာဂျပည္နယ္ သည္ ေတာင္ထူထပ္သည့္ အေလွ်ာက္  နာဂေတာင္တန္းႀကီး သည္ အာသံ ျပည္နယ္ ရွိ 'ျဗမၼာပုတၱရ ေတာင္ၾကား' မွ အစျပဳခါ အျမင္႔ ေပ၂,၀၀၀ ရွိၿပီး၊ ေတာင္ဘက္သို႔ တန္းဆင္း သြားပါသည္။ တခ်ဳိ႕ေနရာတြင္ အျမင့္ ေပ ၆,၀၀၀ ထိ ျမင့္၍၊ အျမင့္ဆုံးေတာင္ထြဋ္ မွာ ေပေပါင္း ၁၂,၅၅၂ ေပ ရွိ ေသာ 'စာရမၼတီ ေတာင္ထြဋ္' ဟုေခၚသည္။ ျမန္မာႏူိင္ငံ မွ 'ဖတ္ကိုင္ေတာင္တန္း' ႏွင့္ နာဂေတာင္တန္း သည္ ထို 'စာရမၼတီေတာင္ထြဋ္' တြင္ ေပါင္းဆုံမိပါသည္။ ေျမာက္ဖက္တြင္ 'ဒိုယန္' ႏွင့္ 'ဒီဖ'ူ ျမစ္ ႏွစ္သြယ္ က ဝန္းရံထားၿပီး၊ အေနာက္ေတာင္ဖက္ တြင္ 'ဘာလတ္(က္)ျမစ္၊ အေရွ႕ေတာင္အရပ္တြင္ 'ခ်င္းတြင္းျမစ္' တို႔ တည္ရွိၾက ၍ နာဂေတာင္တန္း ၏ နယ္နမိတ္မ်ား သဖြယ္ ျဖစ္လွ်က္ ရွိသည္။

သမိုင္းအက်ဥ္း
နာဂျပည္နယ္ ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေရွးအက်ဆုံး မွတ္တမ္း မ်ားတြင္ နာဂလူမ်ဳိးစု မ်ား၏ ႐ုိးရာဓေလ့ထုံးစံ မ်ား၊ ကုန္သြယ္မႈ အေလ့အထ အေၾကာင္း မ်ား ေလာက္သာေတြ႔ ရသည္။ 'နာဂ' ဟူေသာ အမည္သည္၊ နားတြင္ အေပါက္ေဖါက္ ထား၍ "နားကား" ေသာလူမ်ဳိး ဟု ျမန္မာစကား မွ ဆင္းသက္ လာႏူိင္သည္ ဟု ကိုးကားေျပာဆို ေလ့ရွိသည္။ မည္သို႔ဆိုေစ နာဂလူမ်ိဳးစု သည္ အာသံျပည္္၊ ျမန္မာျပည္ ႏွင့္ လူမႈေရး၊ စီးပြားေရး ႏွင့္ ႏူိင္ငံေရး မွာပါ ဆက္သြယ္ မႈရွိေနသည္။ ၁၈၁၆ ခု တြင္ နာဂျပည္နယ္ ႏွင္႔ အာသံျပည္နယ္ တို႕သည္ ျမန္မာမင္းတို႔၏ တိုက္႐ုိက္အုပ္ခ်ဳပ္ ေအာက္သို႔ ေရာက္ရွိခဲ့ၿပီး ေနာက္၁၀ႏွစ္ အၾကာ ၁၈၂၆ခု တြင္၊ ၿဗိတိသွ်တို႔ လက္ေအာက္သို႔ နာဂျပည္နယ္ တစိတ္တေဒသ ေရာက္သြားခဲ႔သည္။ တဖန္ 'တူယင္စံ' ဟု ေဒသတခု မွလြဲ၍ က်န္ရွိေသာ နာဂျပည္နယ္ အားလံုး ကို ၿဗိတိသွ်တို႔က ၁၈၉၂ ခုႏွစ္တြင္ အၿပီးအပို္င္ သိမ္းပိုက္ႏူိင္ခဲ့ၿပီး၊ အာသံျပည္နယ္ ႏွင့္ တဲြဘက္ အုပ္ခ်ဳပ္ ခဲ့သည္။ ထိုအခ်ိန္ မွ စ၍ ေတာင္ေပၚသား နာဂလူမ်ဳိးစု သည္ တေျဖးေျဖး ခရိယန္ဘာသာဝင္ မ်ား ျဖစ္လာ ခဲ့ေလသည္။

ရာသီဥတု
နာဂျပည္နယ္္ ၏ ေျခာက္ပုံ တစ္ပုံ သည္ အပူပိုင္းရပ္ဝန္း  အျမဲစိမ္း သစ္ေတာ မ်ားျဖင့္ ဖုံးအုပ္ လွ်က္ရွိ သျဖင့္ ေတာေန တိရိစာၧန္ မ်ဳိးစုံ ႏွင့္ သစ္ပင္ပန္းမာလ္ မ်ိဳးစံု ကိုေတြ႕ရသည္။ ဝါးပင္၊ ႀကိမ္ပင္၊ မ်ား သာမက မေဟာ္ဂနီ သစ္ေတာမ်ား လည္းရွိ ၿပီး၊ တခ်ဳိ႕ေတာမ်ား ကိုရွင္း၍ ေတာင္ယာ စိုက္ပ်ဳိးေရး လုပ္ကိုင္ၾကသည္။ ထို ေတာႀကီးမ်ားသည္ ဝက္ဝံ၊ က်ားသစ္၊ ဆင္ မ်ား ႏွင့္ အတူ ေတာေခြး၊ ျဖဴ၊ ေမ်ာက္မ်ဳိးစုံ၊ သမင္၊ ေတာင္ေပၚကြဲ်၊ ႏြားေနာက္ အစရွိေသာ ေတာ႐ုိင္း တိရိစာၧန္ မ်ဳိးစုံ မီွတင္း ေနထိုင္ရာလည္း ျဖစ္သည္။ ထို႔အျပင္ နံမည္ေက်ာ္ Great Indian Horn bill ေခၚ ေအာက္ခ်င္းငွက္ တမ်ဳိး ကိုလည္း ထိုေတာႀကီး မ်ားတြင္ ေတြ႔ရ ပါသည္။

နာဂျပည္နယ္္ ၏ ရာသီဥတုသည္  စိုထိိုင္းဆ မ်ား ေသာ မုတ္သုန္ ရာသီ ျဖစ္္ၿပီး၊ တႏွစ္လွ်င္ မိုးေရခ်ိန္ ပ်မ္းမွ်ျခင္း ၇၀ - ၁၀၀ လက္မ ခန္႔ရရွိသည္။ ေမလ မွ စက္တင္ဘာလ အတြင္း မိုးေရခ်ိန္ အျမင့္ဆုံး ျဖစ္၍၊ အပူခ်ိန္ မွာ ၇၀°F (၂၁°C) မွ အျမင့္ဆုံး ၁၀၄°F (၄၀°C) ရွိၿပီး၊ ေဆာင္းကာလ တြင္ ၃၉°F (၄°C) အထိ အနိမ့္ဆုံး က်ဆင္းသြားၿပီး ေတာင္ကုန္း ေျမျမင့္ အရပ္ မ်ားတြင္ ျမဴမ်ား ဆိုင္းေနသည္ကို အၿမဲေတြ႔ရ ေလ့ရွိသည္။

႐ုိးရာယဥ္ေက်းမႈ
နာဂလူမ်ဳိးု စုစုေပါင္း ၁၄စု ရွိၿပီး၊ ကြန္ရာ့ခ္၊ လိုထ၊ အန္ဂမီ၊ ေအာင္ဝ္ ႏွင့္ ဇူမီ တို့ သည္ အဓိက လူမ်ဳိးစုႀကီး မ်ားျဖစ္သည္။ နာဂလူမ်ိဳးစုႀကီး ႏွင့္ မ်ဳိးစု အငယ္ မ်ားအၾကားတြင္ သစၥာရွိမႈ၊ ႀကီးသူ ကို ငယ္သူေလးစား မႈသည္ အေရးႀကီးဆုံး ေသာ ဓေလ့ ႏွင့္ အစဥ္အလာ တခု ျဖစ္သည္။

လက္ယက္ ယကၠန္းယက္ျခင္း၊ ဂ်တ္ခုတ္ျခင္း တို႔သည္ ႐ုိးရာ  လက္မႈ အတတ္ပညာ တခုအျဖစ္ လက္ဆင့္ကမ္း သယ္ေဆာင္လာသည္ မွာ ရာစုႏွစ္ေပါင္း ၾကာခဲ့ၿပီး၊ ယေန႔ အထိမတိမ္ေကာပဲ နာဂျပည္နယ္ေတြ႕ရဆဲ ျဖစ္ပါသည္။ လူမ်ဳိးစု တစုတိုင္း တြင္ ကိုယ္ပိုင္ဟန္ ကိုယ္စီ ရွိၿပီး အလြန္ထူးျခား လက္ရာေျမာက္ ေသာ ဒီဇုိင္း၊ အေရာင္အေသြး တို့ျဖင့္ ယက္လုပ္ထား ေသာ ျခံဳေစာင္ [ေရွာေစာင္]၊ လြယ္အိတ္၊ စားပြဲခင္း မ်ားကိုေတြ႔ရသည့္ အျပင္၊ ဝါးျဖင့္ျပဳလုပ္ထားေသာ အသုံးအေဆာင္ မ်ား၊ သစ္သား ပန္းပု႐ုပ္မ်ား၊ အလြန္လွပေသာ နာဂလွံ တို႔ပါ ေတြ႕ရပါသည္။

ထို႔အျပင္ နာဂလူမ်ဳိးစု တိုင္းတြင္ ကိုယ္ပိုင္ ႐ုိးရာ ယဥ္ေက်းမႈ အက မ်ားလည္းရွိပါ ေသးသည္။   ယင္းတို႔   ထဲတြင္ မိုဆူ၊ ဆစ္႔ခ္လဲညီီ၊ ထိုခူ၊ အီမုန္ ႏွင့္ ဂန္ငိုင္ လူမ်ဳိးစု တို႔၏ စစ္ခ်ီအက ႏွင့္ အျခားေသာ ရိုးရာအက တို႔မွာ အလြန္ထူးျခားၿပီး၊ အျခား နာဂလူမ်ဳိးစု တုိ႔ ႏွင့္ မတူေသာ ကိုယ္ပိုင္ဟန္ ကိုယ္စီ ရွိသည္ကိုလည္း ေတြ႔ ရပါသည္။ နာဂလူမ်ဳိး တို႔၏ ႐ုိးရာ အက သည္ ၎တို႔၏ အဓိက ယဥ္ေက်းမႈ တခုျဖစ္ၿပီး၊ လူတိုင္း ထို အက မ်ားကို ေမြးရာပါ အကတခု အေနျဖင့္ အထူးသင္စရာ မလိုပဲ က,တတ္ၾကေလ့ ရွိသည္။

ဘာသာေရး
လူဦးေရ ၂သန္း နီးပါးမွ် ရွိေသာ နာဂလူမ်ဳိးစု အားလုံး၏ ၉၀% သည္ ခရိယာန္ ဘာသာကုိ သက္ဝင္ယုံၾကည္ ၾကၿပီး၊ နာဂျပည္နယ္သည္ အိႏၵိယႏူိင္္ငံ ၏ ခရိယာန္ဘာသာဝင္ အမ်ားဆုံး ေနထိုင္ေသာ ျပည္နယ္ သုံးခုုတြင္ တခုအပါဝင္ျဖစ္သည္။ ၎အျပင္ အျခားျပည္နယ္ ႏွစ္ခုျဖစ္ေသာ မဂၢာလရာ၊ အာသံ ျပည္နယ္ ႏွင့္ ႏူိင္းယွဥ္ ပါက နာဂျပည္နယ္ တျပည္နယ္ တည္း၌သာ ခရိယန္ဘာသာဝင္ ၉၀% ရွိကုိ ေတြ႔ရသည္။

ကုိဟီမ၊ ဒီမပူရ္၊ မိုကုက္ခြ်န္ စေသာ ျမိဳ႕ မ်ားတြင္ ခရိယာန္ဘုရားေၾကာင္း မ်ားကုိ အမ်ားဆုံးေတြ႕ရသည္။ အာရွတိုက္ တြင္ ခရိယာန္ဘုရားေက်ာင္း  အမ်ားဆုံး ေတြ႕ရေသာ ျပည္နယ္တခု ဟုဆိုႏူိင္ သည့္အျပင္၊ ဘုရားေက်ာင္းပုံမွန္ တက္ေသာ လူမ်ဳိးစု လည္းျဖစ္သည္။ နာဂလူမ်ဳိးမ်ား ၏ ၇၀% သည္ "ႏွစ္ျခင္းခရိယာန္" ဘာသာကို အမ်ားဆုံး သက္ဝင္ ယုံၾကည္ ၾကျပီး၊ ကက္သိုလစ္ဘုရားေက်ာင္း အခ်ဳိ႕ကို ကိုဟီမ ႏွင့္ ဒီမပူရ္ၿမဳိ႕ တို၏ ဆင္ေျခဖုံးရပ္ကြက္ မ်ားတြင္ အနည္းအက်ဥ္း ေတြ႕ႏုိင္ ပါသည္။ က်န္ရွိေသာ ၇.၇% မွာ ဟိႏၵဴ ဘာသာ ႏွင့္ ၁.၈% မွာ မူဆလင္ ဘာသာကို သက္ဝင္ယုံၾကည္ ၾကၿပီး၊ ၀.၃% နီးပါး မွ် ေသာ နာဂလူမ်ဳိးစု တခ်ဳိ႕သာ ႐ိုးရာဘာသာမ်ား ကုိ ကုိးကြယ္ ၾကသည္။

Monday, July 27

လာၿပီေဟ့ ႏွစ္လုံးထီ

မန္မာႏူိင္ငံ တြင္ တရားမဝင္ သိန္းထီ ထိုးသူမ်ား တေန႔တျခား မ်ားျပားလာ သည္ဟု လူမႈေရး အသင္းတခု မွ ဖြင့္ဆိုလိုက္သည္။ ယင္းသို႔ ထီ ကစား မႈမ်ားလာျခင္း ၏ အဓိက အေၾကာင္း မွာျပည္တြင္း ၌ စီးပြားေရး အဆင္မေျပမူမ်ား ေၾကာင့္၊ အေျခခံ လူတန္စား အမ်ားစု ေမွ်ာ္လင့္မ်ား ဆိတ္သုန္း လာၿပီး တရားမဝင္ ထီ ကို အားကိုး၍ ထိုးျခင္း လည္းျဖစ္သည္ ဟု ထိုအဖဲြ႔ ဆက္လက္ ေျပာၾကား လိုက္ပါသည္။

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေနရာအႏွံ႔အျပား တြင္ "ႏွစ္လုံးထီ" ဟုေခၚေသာ တရားမဝင္ထီ သည္၊ အလြန္ ေရပန္စား ၿပီး အထူးသျဖင့္၊ ခ်ိဳ႕တဲ့ ႏြန္းပါးေသာ မိသားစုဝင္ ကေလးငယ္အမ်ားစု လာေရာက္ စုေဝး ကစားေလ့ရွိ သည္ဟု ထို အဖဲြ႔ ကဆိုပါသည္။ ယင္းကေလးငယ္ တို႔ သည္ သူတို႔ ၏ တေန႔လုပ္အားခ က်ပ္ေငြ ၁,၀၀၀ မွ ၃,၀၀၀ [US$ 1.00-3.00] ခန္႔ကို ထို ႏွစ္လုံးထီ ကစားျခင္း ျဖင့္ ဆုံး႐ႈံး ေလ႔ရွိ ၍ အလြန္ စိုးရိမ္ဖြယ္ရာ ျဖစ္သည္ လည္း ယင္းတို႔က ဆက္လက္ ေျပာဆိုလိုက္သည္။

လူဦးေရ ၅၈သန္း ခန္႔ ရွိၿပီး၊ အေရွ႕ေတာင္အာရွတိုက္ ၏ ဒုတိယ အႀကီးဆုံး ျဖစ္ေသာ ျမန္မာႏူိင္ငံ၏ ၿမိဳ႕ရြာအႏွံ႔၊ ဆင္ေျခဖုံးရပ္ကြက္အစုံ၊ ေစ်းမ်ားပါ မက်န္၊ "ဒိုင္" မ်ားကို ေနရာ အႏွံ႔ ေတြ႔ရွိရသည္္္္။ ထိုသို႕ ကစားယင္း အ႐ႈံးမ်ား ထပ္ခါ ေႂကြးၿမီ ထူထပ္လာ သည္ ကို ေဖးမ ကူညီ ေစာင့္ေရွာက္ ေပးႏူိင္ ေသာ လူမႈေရးအသင္း အဖဲြ႔ မ်ား လည္း အလြန္နည္းပါး ေန သည္ကို ေတြ႕ရ၏။

"သူတို႔ေတြဟာ ဆုႀကီး တခါေပါက္ခဲ့ လွ်င္ အခက္အခဲ ေပါင္းစုံ ကိုေျဖရွင္း ႏူိင္မည္လို႔ ယူဆၿပီး၊ ဒီလို သဲႀကီးမဲႀကီး ထိုး ေနၾကဒါပါ" ဟု ယာယီတဲမ်ား တြင္ ေနထိုင္ေသာ ႏြမ္းပါးသူအမ်ဳိးသမီး မ်ား အား အကူအညီေပး ေနေသာ ကိုယ္ထူကိုယ္ထ အသင္းမွ အဖဲြ႕ဝင္ တေယာက္ က ေျပာျပပါသည္။ "ဒီလို နဲ႔ လုံးပါး ပါးၿပီး၊ ကေလးမ်ား အား ပညာဆက္ မသင္ေစ ေတာ့ပဲ၊ အလုပ္ လုပ္ခိုင္းေစၿပီး၊ ေနာက္ဆုံး ေနတဲ့ တဲ ပါေရာင္းၿပီး ေတာင္းရမ္း စားေသာက္ ရတဲ့ ဘဝ ကိုေရာက္ကုန္ၾကရ ဒါပါပဲ ဗ်ာ" ဟု ၎ က ဆက္လက္ ဆိုပါသည္္။

စီးပြားေရးအၾကပ္အတည္း
အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု အစိုးရ ၏ အစီရင္ ခံစာတြင္္၊ ျမန္မာႏူိင္ငံသား အမ်ားစုသည္ လြန္ခဲ့ေသာ အႏွစ္၂၀ က အတိုင္း၊ ယေန႔တိုင္ လူတဦးျခင္း ၏ တႏွစ္ပ်မ္းမွ် ဝင္ေငြ က်ပ္ေငြ ၆၀,၀၀၀ [US$ 200 ခန္႕] ျဖင္သာ ႐ုန္းကန္ လႈပ္ရွား အသက္ေမြး ဝမ္းေၾကာင္းျပဳ ေနရဆဲ ျဖစ္သည္ ဟုဆိုသည္္။ ကုလသမဂၢဖြံ႔ၿဖိဳးေရး အစီအစဥ္ မွ ၂၀၀၅ ႏွစ္တြင္ ထုတ္ျပန္ ေသာ အစီရင္ခံစာ ၌မူ ျမန္မာႏူိင္ငံသား သုံပုံတပုံ သည္ ဆင္းရဲႏြမ္ပါးမႈ ေအာက္တြင္ ရွိေနဆဲ ျဖစ္သည္ ဟု တင္ျပထားသည္။

ထိုမွ်မက ၿပီးခ့ဲေသာ တႏွစ္အတြင္း  ဆန္ေစ်း ၃၀ရာခိုင္ႏႈံး ထိုးတက္သြား သည္ကိုေထာက္႐ႈျခင္း အားျဖင၊့္ ေငြေၾကးေဖါင္းပြမႈသည္ စီးပြားေရး ၾကပ္ တည္းမႈကို ပိုမိုဆိုရြား ေစသည္။ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ အစိုးရမဟုတ္ ေသာ အဖဲြ႕အစည္း ၏ က်ယ္က်ယ္္ျပန္႔ျပန္႔္ ကြင္းဆင္း ေလ့လာခ်က္ မ်ား အရ အရြယ္မေရာက္ ေသးေသာ ျမန္မာကေလးသူငယ္ မ်ား ေလာင္းကစား ေနျခင္း ကုိေတြ႔ျမင္ ေနရျခင္း မွာ ၎တို႔ အတြက္ အားလုံးထဲတြင္ အႀကီးမားဆုံးေသာ ျပႆနာ တခုျဖစ္ေန သည္ဟုဆိုသည္။

အစိုးရမဟုတ္ေသာ အဖဲြ႔အစည္းမွ ကေလးသူငယ္ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ေရး ကြ်မ္းက်င္သူ အမည္မေဖၚလိုသူ တဦး အဆိုအရ "ကေလးေတြ ကေျပာတယ္ဗ်၊ အိမ္၊ ေက်ာင္း၊ ေက်းလက္ေတာရြာ ေတြ၊ ေနရာတိုင္း မွာ ေလာင္းကစား ေနဒါပဲ တဲ့။ အဖ အေမ၊ ဦးေလး အေဒၚ၊ အဖိုး အဖြား၊ အားလုံး ေလာင္းကစား ၾကပါတယ္၊ ေနာက္ဆုံး ေလာင္းကစားျခင္း ေၾကာင့္ တမိသာစုလုံး စီးပြားေရး ထိခိုက္ၿပီး၊ အိမ္တြင္း အၾကမ္းဖက္ မႈမ်ား အထိ ျဖစ္လာတတ္ ေၾကာင္း" လည္း ကေလးေတြ က ေျပာသည္ ဟု ၎ ဝန္ထမ္း က ဆက္လက္ ဆိုပါသည္္။ ထို႔ျပင္ မိသားစု အတြင္းေလာင္း ကစားမႈေၾကာင့္ အေႂကြးမ်ား ထူေျပာ လာပါက ကေလးငယ္မ်ား ၏ လုပ္အားျဖင့္ အႂကြး ကို ေခ် တတ္ၾကသည္။

မႏၲေလးၿမိဳ႕မွ လဘက္ရည္ဆိုင္ပိုင္ရွင္ တခ်ိဳ႕အဆိုအရ ၎တို႔၏ ဆိုင္းမ်ားတြင္ လာေရာက္ အလုပ္ လုပ္ေနေသာ ကေလးသူငယ္အမ်ားစု သည္ ႏွစ္လုံးထီ၊ သုံးလုံးထီ မ်ားေၾကာင့္ စီပြားပ်က္ ကုန္ေသာ မိဘမ်ား ထံမွေရာက္လာ ျခင္းျဖစ္ သည္ဟု ဆိုသည္။ ေလာင္ကစားစဲြ ေနသူ မ်ားအေနျဖင့္ ေနအိမ္ပါ ေပါင္ႏွံ ၿပီး ကစားရာ မွ အေႂကြး မ်ားျပား လာၾကသည္ကို ေနရာတိုင္းတြင္ ေတြ႔ ေနရသည္ဟု ၎ ဝန္ထမ္း က ေျပာပါသည္။

"ႏွစ္လုံးထီ "သည္၊ ထို္င္းႏူိင္ငံ တီဗီြ တြင္ ေန႔စဥ္ ထုတ္လြင့္ေသာ ဘန္ေကာက္ၿမိဳ႕ စေတာ(့က္)အိက္္(စ္)ခ်ိန္း သတင္း၏  INDEX မွ ခန္႔မွန္းရ ခက္ေသာ ေနာက္ဆုံး စာရင္းပိတ္ ဂဏန္းႏွစ္လုံး အား အေျခခံ ထား၍ ကစားျခင္း ျဖစ္သည္။ ထိုနည္းတူစြာ  "သုံးလုံးထီ" မွာ လည္း ထိုင္းႏိူင္ငံ၏ ႏွစ္ပတ္လွ်င္ တႀကိမ္ ဖြင္႔ေသာ အစိုးရ ထီ မွ သုံးလုံးတိုက္ ဆု ကို အေျခခံ သည္။ အရ မ်ားႏူိင္ သလို အ႐ႈံး လည္း မ်ားႏူိင္ပါသည္။

ရန္ကုန္တိုင္း၊ ေဒါပုံၿမိဳ႕နယ္မွ ေနအိမ္ေအာက္ထပ္ တြင္္ ေမာ္တာ အေသးစားမ်ား ႏွင့္ မီးစက္ မ်ားျပဳျပင္ျခင္း ျဖင့္ အသက္ေမြးေသာ ကိုေက်ာ္ေက်ာ္ [အမည္ရင္းမဟုတ္] သည္၊ ၎ ဝင္ေငြ၏ သုံးပုံတပုံအား တရားမဝင္ ထီ ကုိပုံမွန္ ကစား ေလ့ရွိၿပီး၊ အ႐ႈံးႏွင့္ သာ ရင္ဆိုင္ေနရသည္။ မည္သို႔ဆိုေစ ကိုေက်ာ္ေက်ာ္ က "တေန႔ ႏွစ္ႀကိမ္ေတာ့ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ ေလးရွိ သဗ်ဳိ႕" ဟုဆိုပါသည္။  ဒိုင္ပဲြစား မ်ားကလည္း ေနစဥ္ အိမ္တိုင္ရာေရာက္ ေလာင္းေၾကး ေကာက္ယူၿပီး ပဲြခ ၁၀ရာခိုင္ႏႈံး ျဖတ္ယူ ေလ့ရွိသည္။

သတိျပဳတတ္ၾကရန္္
ျမန္မာႏူိင္ငံတြင္ ေလာင္းကစားသည္ တရားမဝင္ သည့္ အျပင္၊ ဖမ္းမိ ပါက ထိုးသားေရာ ဒိုင္ပါ အနည္းဆုံး သုံးလ မွ ႏွစ္ ႏွစ္အထိ အက်ည္းခ် အျပစ္ေပး ႏူိင္သည္။ သို႔ေသာ္လည္း ေလာင္းကစား သမားမ်ား ႏွင့္ လံုျခဳံေရးမ်ား ႀကိဳတင္ အေပးအယူ ရွိထားၿပီျဖစ္သည္။ ထု႔ိအျပင္ ဆုႀကီးေပါက္ သူမ်ား ထံ မွလည္း လူျခဳံေရး မ်ားဆီသို႔  အခ်ဳိးၾက ပု႔ိေပးရသည္ မ်ားလည္း ရွိတတ္သည္။

အစိုးရမဟုတ္ေသာ လူမႈေရး အဖဲြအစီး မ်ား အေနျဖင့္ ယင္းသို႔ ေလာင္းကစားမႈ ႏွင့္ ယွဥ္တဲြေသာ ျပႆနာမ်ား ကုိ ေက်းရြာအဆင့္ မွ စ တင္ ကူညီေျဖရွင္း လိုၾကသည္။ ကေလးသူငယ္မ်ား အား ကာကြယ္ေပးျခင္း၊ ပညာေရး အေရးႀကီးပုံ ဂ႐ုျပဳ တတ္လာေအာင္ ေလ့ၾကင့္ေပးျခင္း မွ အစ, ေက်းရြာေထာက္ပံ့ေရး အေသးစားရံပုံေငြ ခ်ေပးျခင္း  စသည္တို႔ကို ေဆာင္ရြက္ ေပးႏူိင္ပါ လွ်င္၊ ေလာင္းကစားမႈ၏ အက်ဳိးယုတ္မႈမ်ား ကုိေက်းရြာအုပ္စု အသင္းသား မ်ား ျခင္းျခင္း အတြ႔အၾကဳံဖလွယ္ ျခင္းျဖင့္ အခ်ိန္မီွ တားဆီးႏူိင္ ပါသည္။

ေလာင္းကစားျခင္း တြင္ ဒိုင္ မ်ားသာလွ်င္ ခ်မ္းသာလာၿပီး၊ ထိုးသား မ်ားမွာ ဘဝ တခုလံုး ပ်က္စီး သြားသည္ ကုိိ က်ေနာ္တို႔ ျမင္ေနရသလို ကစားသူမ်ား ျမင္ပါက၊ သူတို႔ ထို ေလာင္းကစားျခင္း ကိုစြန္႔လႊတ္ လိမ့္မည္ ဟု၊ ထို လူမႈေရး ဝန္ထမ္း ကေျပာပါသည္။

ဇြန္လ၂၀ရက္ ထုတ္ IRIN သတင္းေဆာင္းပါးTAKING BETS ON  INCREASED POVERTY ကုိ ဆီေလ်ာ္ ေအာင္ျပန္ဆိုပါသည္။